kielisznik zaroślowy

Kwiat powoju polnego i kielisznika zaroślowego (prawa strona).

Calystegia sepium (L.) R.Br.
Nazwy angielskie: hedge false bindweed, hedge bindweed
Rodzina: powojowate (Convolvulaceae)

Wygląd, cechy szczególne

Wijący i  skręcony pęd kielisznika osiąga przeciętnie 1-3 m długości. Liście są trójkątne lub strzałkowate, dł. do 15 cm. Kwiaty na ogół z białą koroną o średnicy 3-6 cm. Kielich od spodu okryty podkwiatkami. Nasiona (5 mm dł.) kształtu kulisto-elipsoidalnego.
Gatunek często mylony z powojem polnym lub rdestówką powojowatą.

Okres kwitnienia

czerwiec-wrzesień

Cykl życiowy, biologia

Roślina wieloletnia. Na gruntach ornych rozmnaża się wegetatywnie. Nowy egzemplarz może powstać z 5 cm odcinka kłącza umieszczonego na głębokości 25 cm. Nasiona zachowują w glebie żywotność przez 20-30 lat, mogą kiełkować po nieomal 3 letnim pobycie w wodzie.

Kielisznik najniższe zdolności regeneracyjne wykazuje w stadium 5-6 liści, zdaniem niektórych naukowców jest to optymalny termin na zwalczanie mechaniczne tego gatunku (dodano 09-07-2019).

Porównanie liści kielisznika (góra) i powoju polnego.

Występowanie, szkodliwość

Gatunek pospolity na terenie całego kraju, preferujący wilgotne zarośla, szuwary. Do niedawna nie pojawiał się na gruntach ornych. Pierwsza informacja o kieliszniku stwarzającym problemy na polach uprawnych w Polsce pochodzi z roku 2008 [1]. Gatunek został wówczas zidentyfikowany na trzech plantacjach kukurydzy w pobliżu Wrocławia. Jedna z nich, o powierzchni ok. 2 ha, została zasiedlona w całości. Straty ziarna na fragmentach pól najsilniej opanowanych przez kielisznika oszacowano wówczas na 30%.

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: półcień
wskaźnik wilgotnościowy: gleby wilgotne
wskaźnik trofizmu: gleby zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby zasadowe (pH > 7) [2]

Zwalczanie kielisznika zaroślowego

Wrażliwość na herbicydy np.*: Aktualnie kielisznik zaroślowy nie jest uwzględniony w etykietach-instrukcjach herbicydów zarejestrowanych do stosowania w Polsce (stan na 08-05-2018). W innych krajach do ograniczania wzrostu tego gatunku wykorzystuje się m.in. produkty zawierające dikambę lub fluroksypyr.
Metody niechemiczne: Ze względu, że kielisznik preferuje stanowiska wilgotne, wskazane jest regulacja stosunków wodno-powietrznych (zabiegi melioracyjne) na plantacjach opanowanych przez ten gatunek (dodano 09-12-2019).

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

Pęd kielisznika, powoju i rdestówki (dodano 17-02-2020).

źródła:
1. Snopczyński T. 2008. Kielisznik zaroślowy zagrożeniem dla kukurydzy. Ochrona roślin 53: 31-32.
2. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.