wyczyniec polny

Wiecha (kłos pozorny) wyczyńca (dodano 02-12-2019).

Alopecurus myosuroides Huds.
Nazwa angielska:
slender meadow foxtail, black-grass, mouse foxtail.
Rodzina: wiechlinowate (Poaceae), dawniej trawy (Graminaceae)

Wygląd, cechy szczególne

Dorasta przeciętnie od 20 do 50 cm. Źdźbła podniesione, od nasady rozgałęziające się, liście podłużnie lancetowate, pochwy liściowe często u podstawy czerwonawe. Uszek brak, języczek do 5 mm, nieregularnie ząbkowany (dodano 13-05-2020). Kwiatostanem jest walcowata, kłosokształtna wiecha (kłos pozorny) o szerokości ok. 5 mm i długości 5-10 cm, zwężająca się z obu stron (aktualizacja 30-03-2020). Ziarniaki jajowate.

Okres kwitnienia

maj-sierpień (wrzesień)

Cykl życiowy, biologia

Gatunek jednoroczny jary lub zimujący. Może kiełkować już w temperaturze 0°C. Przeciętnie wytwarza od 40 do 400 ziarniaków (aktualizacja 02-12-2019).

Krzyżuje się z wyczyńcem łąkowym (A. pratensis) [2] (dodano 30-03-2020).

Występowanie, szkodliwość

Wyczyniec polny uznawany jest za archeofita, czyli gatunek obcego pochodzenia, który przybył do Polski przed rokiem 1500. Pierwsze informacje o wyczyńcu stwarzającym problemy w uprawie zbóż pochodzą z końca lat 60. (Kujawy) i 80. (Żuławy Wiślane) XX wieku. W ostatnich latach gatunek ten zdobywa nowe stanowiska i stopniowo staje się coraz większym zagrożeniem dla upraw (dodano 08-11-2017).

Wyczyniec polny zachwaszcza przede wszystkim dla zbóż ozimych, czasami pojawia się również w okopowych. W badaniach przeprowadzonych w IUNG-PIB wynika, że w przypadku pszenicy plonującej na poziomie 6,5–7,5 t/ha, próg ekonomicznej szkodliwości zostanie przekroczony, gdy wyczynie wystąpi w łanie w nasileniu powyżej 25 roślin/m² [3] (dodano 16-09-2020).

W jednym z badań niemieckich próg szkodliwości dla zbóż ustalono na 20-30 szt. chwastu na 1m².

W Anglii wyczyniec zaczął pojawiać się coraz częściej na polach uprawnych w latach 70. ubiegłego wieku. Obecnie uznawany jest tam za jeden z najgroźniejszych gatunków chwastów (dodano 22-11-2019).

Młody egzemplarz wyczyńca polnego (dodano 19-01-2020).

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: pełne światło-umiarkowane światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby umiarkowanie ubogie – gleby zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6) – gleby obojętne (6≤ pH <7) [1]

Zwalczanie wyczyńca polnego

Wrażliwość na herbicydy*: np. chizalafop-P-etylowy, chlorosulfuron, fenoksaprop-P-etylu, flupyrsulfuron metylowy, nikosulfuron, pinoksaden, propachizafop, propyzamid.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.
2. Rutkowski L. 2007. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wyd. II, popr. i unowocześnione. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 814 ss.
3. Domaradzki K., Domaradzka-Jezierska A., Marczewska-Kolasa K. 2010. Wybrane aspekty biologii i szkodliwości Alopecurus myosuroides Huds. Fragm. Agron. 27(2): 60–69.