powój polny

Kwitnący egzemplarz powoju polnego (dodano 16-04-2018).

Convolvulus arvensis L.
Nazwa angielska:
field bindweed, field morning-glory
Rodzina: powojowate (Convolvuloceae)

Wygląd, cechy szczególne

Pęd pełzający, wijący się w lewą stronę, długość 20-150 cm. Liście lancetowate lub podługowatojajowate. Korzeń mocny, palowy o długości do 3 m, wytwarza liczne korzenie boczne oraz kłącza. Zdaniem niektórych naukowców system korzeniowy może sięgnąć nawet do 9 m głębokości (dodano 23-05-2018). Kwiaty duże, lejkowate. Owoc torebka, nasiona odwrotnie jajowate z brodawkami.

Okres kwitnienia

czerwiec-wrzesień

Cykl życiowy, biologia

Powój polny jest gatunkiem wieloletnim, który na polach uprawnych rozmnaża się przede wszystkim wegetatywnie na skutek fragmentacji korzeni i kłączy w trakcie zabiegów uprawowych. Wytwarza 25-300 nasion, przyjmuje się, że mogą one zachować żywotność w glebie ponad 20 lat. Jednak w jednym z badań nasiona przechowywane w temperaturze pokojowej przez 50 lat utrzymały żywotność na poziomie 62%. Kiełkowanie odbywa się w temperaturach od 5 do 40ºC. Największa ilość nasion kiełkuje przy 20ºC i 30ºC lub przy występujących na przemian temperaturach 20-30ºC oraz 20-35ºC (aktualizacja 02-03-2017).

Późną jesienią, wraz z nadejściem ujemnych temperatur, pędy nadziemne powoju zamierają. Zimują korzenie, które mogą przetrwać temperatury gleby spadające do ok. -6ºC (dodano 23-06-2020).

Występowanie, szkodliwość

Zachwaszcza wszystkie uprawy rolnicze, zarówno jednoroczne i wieloletnie. Doświadczalnie ustalono, że straty plonu wywołane obecnością powoju w uprawie pszenicy (140 pędów powoju na 1m2), grochu (100 pędów/1m2) i jęczmienia (65 pędów/1m2) wynosiły odpowiednio 56%, 74% i 92% (dodano 19-04-2019).

Powój polny pobiera z gleby bardzo duże ilości składników pokarmowych. W porównaniu do pszenicy zawiera przeszło dwukrotnie więcej azotu i trzykrotnie więcej potasu i magnezu (jako % suchej masy) [2] (dodano 19-11-2018).

Jest to gatunek tolerujący zwiększoną zawartość metali ciężkich w glebie (dodano 01-09-2019).

Powój polny może oplatać i wspinać się na rośliny uprawne (dodano 18-06-2018).

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby suche-świeże
wskaźnik trofizmu: gleby umiarkowanie ubogie
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6) – gleby zasadowe (pH>7) [1]

Zwalczanie powoju polnego

Zwalczanie powoju jest bardzo trudne ze względu na niską wrażliwość gatunku na substancje aktywne oraz intensywnie rozwinięty system korzeniowy pozwalający na odrastanie po zabiegach mechanicznych. Wg niektórych źródeł aby efektywnie ograniczyć populację powoju polnego wymagane jest nawet pięcioletnie coroczne stosowanie odpowiednich herbicydów.
Wielokrotna orka pozwala stopniowo wyczerpać substancje zapasowe zgromadzone w korzeniach i osłabić rośliny, jednak aby uzyskać zadowalający efekt zabiegi uprawowe należy prowadzić regularnie nawet przez kilka kolejnych sezonów.
Wrażliwość na herbicydy np.*: 2,4-D + dikamba, tritosulfuron + florasulam.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

Inne informacje

Roślina zawiera trującą konwolwulinę (łac. powój = convolvulus) na którą bardzo wrażliwe są konie. Nasiona powoju mogą przetrwać w żołądkach ptaków prawie 6 dni, co umożliwia na przeniesienie na olbrzymie odległości przez migrujące ptactwo.

Pęd kielisznika, powoju i rdestówki (dodano 17-02-2020).

źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.
2. Malicki L., Berbeciowa C. 1986. Uptake of more important mineral components by common field weeds on loess soils. Acta Agrobot 31: 129-141.