gwiazdnica pospolita

Gwiazdnica pospolita w stadium liścieni (dodano 11-12-2017).

Stellaria media (L.) Vill.
Nazwa angielska
: common chickweed, chickweed
Rodzina: goździkowate (Caryophyllaceae)

Wygląd, cechy szczególne

Łodyga obła, cienka, rozesłana, leżąca lub podnosząca się, długość 10-40 cm (5-90 cm), jednoszeregowo owłosiona (foto.). W węzłach pędów mogą powstawać korzenie przybyszowa. Liście jajowate, zaostrzone, dolne na ogonkach, górne siedzące. Kwiaty niewielkie, białe. Owocem jest wielonasienna torebka, nasiona okrągławe, ok. 1 mm średnicy, spłaszczone.

Łodyga gwiazdnicy z widocznym charakterystycznym jednoszeregowym owłosieniem (dodano 13-01-2017).

Okres kwitnienia

Kwitnienie może odbywać się nieomal cały rok.

Skuteczne zwalczanie gwiazdnicy pospolitej w zbożach ozimych

Cykl życiowy, biologia

Roślina jednoroczna, zimująca, w ciągu roku może wydać nawet kilka pokoleń. W korzystnych warunkach pełen cykl rozwojowy (od nasiona do nasiona) może przejść w 5-7 tygodni (dodano 13-10-2018). Siewki gwiazdnicy pospolitej pojawiają się praktycznie cały rok. Pojedynczy egzemplarz produkuje około 1000 nasion (inne źródła informują nawet o 15 tys.). W korzystnych warunkach (częściowe zacienienie, wilgotne i zasobne gleby) może rozmnażać się również wegetatywnie, wytwarzając korzenie przybyszowe w węzłach pędu (aktualizacja 25-10-2017).

Gwiazdnica pospolita jest gatunkiem przystosowanym do wegetacji w niskich temperaturach, jest zdolna do wzrostu nawet w temperaturze 2°C (dodano 25-10-2017).

Szereg włosków obecny na łodygach i ogonkach liściowych gwiazdnicy ułatwia spływanie kropli deszczu oraz rosy wzdłuż pędów. Cecha ta pozwala roślinie lepiej wykorzystywać wodę, która trafia wówczas w bezpośrednie sąsiedztwo systemu korzeniowego, oraz stwarza dogodne warunki do zakorzeniania się rozesłanych na powierzchni gleby łodyg (dodano 05-10-2019).

(dodano 21-10-2019)

Występowanie, szkodliwość

Gwiazdnica zachwaszcza wszystkie rodzaje upraw. Ze względu na niewielkie rozmiary jest szkodliwa przede wszystkim we wczesnych fazach rozwojowych roślin uprawnych. Jest gatunkiem wskaźnikowym gleb zasobnych w azot (dodano 21-11-2020). W badaniach angielskich ustalono, że gwiazdnica konkurując z jęczmieniem może bardzo szybko wyjałowić glebę z azotu i spowodować nawet 80% stratę plonu. Korzenie jęczmienia i gwiazdnicy penetrują glebę na podobną głębokość, jednak system korzeniowy gwiazdnicy rośnie znacznie szybciej. Gwiazdnica jest gatunkiem mogącym gromadzić duże ilości azotanów, nawet do poziomów, które mogą być szkodliwe dla zwierząt roślinożernych (dodano 05-12-2017).

W Niemczech gwiazdnica pospolita zachwaszcza ponad 62% plantacji kukurydzy, co czyni ją drugim najpospolitszym chwastem w tej uprawie (badania wykonano w latach 2001-2009 na 1460 plantacjach kukurydzy) [1] (dodano 24-08-2018).

Podczas lustracji przeprowadzonych na terenie Wielkiej Brytanii, gwiazdnica pospolita była najczęściej obserwowanym chwastem zbóż ozimych. Stwierdzono ją na 94% badanych stanowisk (skład gatunkowy zachwaszczenia analizowano na 1476 polach z pszenicą ozimą i 883 z jęczmieniem ozimym) [3] (dodano 29-02-2020).

W literaturze podawane są bardzo rozbieżne progi szkodliwości dla gwiazdnicy, w przypadku zbóż mieszczą się  w przedziale 5-60 szt./m² (dodano 15-03-2018).

Na wyprodukowanie jednostki swej biomasy gwiazdnica pospolita może zużyć 50% więcej azotu i ponad 2-krotnie więcej fosforu i potasu niż pszenżyto [4] (dodano 03-08-2020).

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże – wilgotne
wskaźnik trofizmu: gleby zasobne – bardzo zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby obojętne (6≤ pH <7) [2]

Skuteczne zwalczanie gwiazdnicy w rzepaku

Zwalczanie gwiazdnicy pospolitej

Wrażliwość na substancje czynne np. *: amidosulfuron, bentazon, chlomazon, chlorotoluron, chlorydazon, desmedifam, dikamba, dimetachlor, etofumesat, fenmedifam, florasulam, flurochloridon, fluroksypyr, izoksaflutol, izoproturon, jodosulfuron, linuron, mekoprop-P, metamitron, metazachlor, metobromuron, metrybuzyna, napropamid, nikosulfuron, pendimetalina, rimsulfuron, sulfosulfuron, tifensulfuron, tribenuron.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

Galeria zdjęć

źródła:
1. De Mol F., Von Redwitz C., Geroeitt B. 2015. Weed species composition of maize fields in Germany is influenced by site and crop sequence. Weed Research 55: 574-585.
2. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.
3. Whitehead R., Wright H. C. 1989. The incidence of weeds in winter cereals in Great Britain. Brighton Crop Protection Conference – Weeds 1: 107-112.
4. Parylak D. 1997. Konkurencyjność Apera spica-venti, Stellaria media i Viola arvensis wobec pszenżyta ozimego w pobieraniu składników pokarmowych. Prog. Plant Protect./Post. Ochr. Rośl. 37 (2): 177-180.