zaślaz pospolity

Siewka zaślazu w stadium liścieni.

Abutilon theophrasti Medik.
Nazwa angielska: velvetleaf
Rodzina: ślazowate (Malvaceae)

Wygląd, cechy szczególne:Łodyga cylindryczna, wzniesiona, może osiągać nawet ponad 2,5 m wysokości. Liście sercokształtne, brzegiem karbowane, wraz z łodygą delikatnie owłosione. Korzeń palowy. Kwiaty 5-płatkowe, żółte, osadzone na długich szypułkach wyrastających z kątów liści. Owoc to pękająca na szczycie torebka. Nasiona brązowawe, spłaszczone, kształtu nerkowatego, grubość ok. 1 mm, długość 2-3 mm.

Okres kwitnienia: lipiec-wrzesień

Cykl życiowy, biologia: Gatunek jednoroczny jary. Wschodzi późną wiosną. Nasiona do kiełkowania wymagają temperatury co najmniej 8ºC, optimum to 24ºC. Pojedynczy egzemplarz może wytworzyć do 17 tys. nasion, które zachowują żywotność przez 50-60 lat. Rośliny rosnące w warunkach słabszej konkurencji (np. na obrzeżach pól) produkują więcej nasion znajdujących się w stanie spoczynku. Nasiona wytwarzają substancje hamujące rozwój mikroorganizmów.

Występowanie, szkodliwość: Pojedyncze doniesienia o występowaniu zaślazu pospolitego na obszarze aktualnie należącym do Polski pojawiały się już w XIX i XX w. Roślina ta była wówczas traktowana jako gatunek przypadkowo zawleczony i nie tworzący trwałych populacji. W roku 2002 zaślaz został zidentyfikowany na plantacjach buraka cukrowego i kukurydza w pobliżu Legnicy i Wrocławia. Od tego czasu informacje o zajmowaniu nowych stanowisk pojawiają się coraz częściej. Aktualnie obecność gatunku została potwierdzona na kilkudziesięciu polach uprawnych, głównie w woj. dolnośląskim i opolskim.

Zaślaz zachwaszcza przede wszystkim kukurydzę i buraki cukrowe. Występując placowo w uprawie buraka w okolicach Legnicy spowodował straty plonu korzeni oszacowane na 30-40%. W jednym z badań węgierskich ustalono, że pojawiając się w nasileniu 4, 18 i 26 szt. na 1m² obniżył plon kukurydzy odpowiednio o 32, 52 i 54%. W USA 1 egzemplarz zaślazu na 1 mb rzędu buraka cukrowego powodował 30% straty plonu korzeni.

Z doniesień krajowych wynika, że obecność zaślazu na plantacjach buraka cukrowego powoduje utrudnienia w zbiorze. Włókniste łodygi wkręcają się w elementy kombajnów buraczanych.

Zwalczanie zaślazu pospolitego (wrażliwość na substancje aktywne)*: np. bromoksynil + mezotrion.

W badaniach IUNG-PIB wysoką skuteczność chwastobójczą uzyskano m.in. stosując mezotrion oraz foramsulfuron + jodosulfuron metylosodowy + adiuwant w stadium 3 liści zaślazu. Wyników tych nie można traktować jako zalecenia, potrzebna są dalsze badania.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

Kwiat zaślazu.