fiołek trójbarwny

Viola tricolor L.
Nazwa angielska:
johnny jumpup
Rodzina: fiołkowate (Violaceae)

Wygląd, cechy szczególne: Dorasta do 10-40cm wysokości. Dolne liście jajowate, karbowane, górne lancetowate brzegiem ząbkowane. Kwiaty grzbieciste, ulokowane pojedynczo w kątach liści. Owocem jest torebka pękająca na 3 części. Nasiona drobne, jajowate, (do 1,8mm dł. i 1mm szer.) żółtawobrunatne, z elajosomami. UWAGA: Fiołek trójbarwny bardzo często mylony jest z fiołkiem polnym, błędnie podpisane fotografie pojawiają się nawet w niektórych atlasach chwastów. Najłatwiej gatunki rozróżnić w fazie kwitnienia. Mowszowicz (1986) jako podstawową cechę diagnostyczną podaje budowę kwiatów, które u fiołka trójbarwnego są większe 2-3,5cm dł. z działkami kielicha krótszymi od płatków korony (fiołek polny kwiaty do 1,5cm dł., działki kielicha dłuższe od płatków korony) (patrz zdjęcie).
Fiołek polny (lewa strona zdjęcia, działki kielicha dłuższe od płatków korony) oraz fiołek trójbarwnyPrawa strona zdjęcia fiołek trójbarwny, lewa fiołek polny.

Okres kwitnienia: maj-październik

Cykl życiowy, biologia: Roślina jednoroczna (formy jare i ozime). Dzięki obecności na nasionach elajosomów do rozsiewania fiołka trójbarwnego przyczyniają się mrówki (elajosomy to niewielkie wyrostki zawierające tłuszcz i cukier, są wykorzystywane przez mrówki jako pokarm).

Występowanie, szkodliwość: Fiołek trójbarwny rzadko pojawia się na polach uprawnych, najczęściej można zaobserwować pojedyncze osobniki. Podobnie jak fiołek polny zachwaszcza zboża, rośliny okopowe, kukurydzę i rośliny strączkowe.

Typowe warunki siedliskowe [1]:
wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby umiarkowanie ubogie – gleby ubogie
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6)

Zwalczanie chwastu (wrażliwość na herbicydy) np.*: florasulam + piroksysylam + aminopyralid, mezotrion + nikosulfuron, tifensulfuron metylowy + metsulfuron metylowy.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.