Regulacja zachwaszczenia to jeden z kluczowych elementów agrotechniki rzepaku ozimego, o bardzo istotnym wpływie na kondycję łanu i jego potencjał plonotwórczy. Na wielu plantacjach podstawowe zagrożenie stwarzają chwasty dwuliścienne. Szczególnie problematyczne są gatunki zimujące – niezwalczone mogą rozwijać się aż do późnej jesieni, przetrwać zimę i wznowić wegetację już na przedwiośniu. Obecność chwastów pogarsza również warunki fitosanitarne – zachwaszczony łan tworzy mikroklimat sprzyjający rozwojowi chorób oraz występowaniu szkodników, przede wszystkim ślimaków.
Oprysk na chwasty w rzepaku ozimym – postaw na syntetyczne auksyny
Obok klasycznych zabiegów doglebowych, wyjątkowo skutecznym narzędziem do eliminowania chwastów dwuliściennych w rzepaku ozimym są herbicydy z grupy syntetycznych auksyn, nazywane również regulatorami wzrostu. Substancje te (klasyfikowane według HRAC do grupy 4, dawniej grupy O) naśladują działanie naturalnego hormonu – kwasu indolilo-3-octowego (IAA), odpowiedzialnego za regulację wzrostu i rozwoju roślin.
Symptomy działania syntetycznych auksyn pojawiają się na ogół bardzo szybko, często już po kilku do kilkunastu godzinach od zabiegu. Początkowo obserwuje się charakterystyczne skręcanie liści i ogonków liściowych, podwijanie brzegów liści. W późniejszym etapie dochodzi do deformacji łodyg, które mogą pękać wzdłuż. Wzrost pędów oraz korzeni zostaje zahamowany, a pojawiające się chlorozy przechodzą stopniowo w nekrozy, prowadząc do zamierania chwastów. W technologii ochrony rzepaku kluczową rolę odgrywa obecnie pięć substancji czynnych z tej grupy: chlopyralid, pikloram, halauksyfen metylu (Arylex), aminopyralid oraz chinomerak.
| W artykule przedstawiono wybrane substancje chwastobójcze stosowane w rzepaku ozimym. Pełny wykaz zarejestrowanych herbicydów jest dostępny na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przed wykonaniem zabiegu należy każdorazowo zapoznać się z etykietą. Nawet preparaty zawierające tę samą substancję czynną mogą się różnić m.in. zakresem stosowania, terminem aplikacji, zalecaną dawką oraz skutecznością chwastobójczą (m.in. w zależności od dawki i terminu aplikacji). |
|
|
|
Jaki oprysk na chwasty w rzepaku? Poznaj 5 skutecznych substancji
Chlopyralid to wyjątkowo popularna substancja czynna, wchodząca w skład wielu produktów handlowych. Charakteryzuje się bardzo szerokim spektrum rejestracyjnym – oprócz rzepaku ozimego jest powszechnie stosowana także w innych uprawach (m.in. w burakach cukrowych czy zbożach). Chlopyralid jest dostępny w produktach jednoskładnikowych oraz jako komponent fabrycznych mieszanin.
Chwasty wrażliwe (przy aplikacji wiosennej): np. chaber bławatek, maruna bezwonna, ostrożeń polny, psianka czarna, rumian polny, rumianek pospolity, żółtlica drobnokwiatowa.
Pikloram to herbicyd wykorzystywany w Polsce przede wszystkim do ochrony rzepaku. Dostępny solo oraz w fabrycznych mieszaninach. Jako ciekawostkę warto dodać, że badania naukowe przeprowadzone na wilczomleczu lancetowatym potwierdzają specyficzną właściwość pikloramu: herbicyd ten szybko przemieszcza się w roślinie aż do korzeni, skąd część pobranej substancji może być następnie wydzielana bezpośrednio do gleby.
Chwasty wrażliwe: np. chaber bławatek, jasnota purpurowa, mlecz polny, przytulia czepna.
|
|
|
Halauksyfen metylu (Arylex) to herbicyd o najkrótszym stażu na rynku wśród syntetycznych auksyn zarejestrowanych w naszym kraju do stosowania w rzepaku (wprowadzony do praktyki rolniczej kilka lat temu). Może być stosowany w szerokim zakresie temperatur powietrza, również w niższych temperaturach typowych dla jesiennej i wczesnowiosennej wegetacji. W ochronie plantacji rzepaku halauksyfen metylu jest dostępny obecnie wyłącznie jako komponent mieszanin (np. halauksyfen metylu + pikloram).
Chwasty wrażliwe na mieszaninę halauksyfen metylu + pikloram: np. bodziszek drobny, chaber bławatek, dymnica pospolita, komosa biała, jasnota biała, przytulia czepna, rumianek pospolity, tasznik pospolity.
Aminopyralid to substancja czynna dostępna do ochrony rzepaku zarówno w produktach jednoskładnikowych, jak i jako komponent fabrycznych mieszanin. Jeden z preparatów zawierających tę substancję jest zalecany, poza typową aplikacją nalistną, także do ochrony rzepaku w terminie przedwschodowym.
Chwasty wrażliwe: np. chaber bławatek, fiołek polny, maruna bezwonna, rumianek pospolity, tasznik pospolity.
Chinomerak występuje na rynku wyłącznie w gotowych mieszaninach (np. chinomerak + metazachlor). W przypadku większości tych mieszanin możliwe jest elastyczne stosowanie zarówno doglebowo (przedwschodowo), jak i nalistnie (powschodowo), zawsze należy dokładnie sprawdzić etykietę – niektóre preparaty mają termin aplikacji ściśle ograniczony do wyłącznie jednego z tych terminów.
Chwasty wrażliwe na mieszaninę chinomerak + metazachlor: np. gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, miotła zbożowa, przetacznik bluszczykowy, przetacznik perski, szarłat szorstki, rumianek pospolity.
Niskie ryzyko odporności chwastów – ważny atut syntetycznych auksyn
Preparaty chwastobójcze zawierające substancje z grupy syntetycznych auksyn są stosowane na polach uprawnych od około 80 lat, a mimo to chwasty stosunkowo rzadko uodparniają się na ich działanie. W Polsce problem ten ma bardzo ograniczony zasięg i wg oficjalnych doniesień dotyczy obecnie wyłącznie chabra bławatka. Kilkanaście lat temu opisano w naszym kraju biotyp tego gatunku odporny na dikambę. Z kolei kilka lat temu zidentyfikowano trzy biotypy o odporności wielokrotnej, w tym na syntetyczne auksyny (2,4-D oraz dikambę). Co istotne, obie te substancje nie są wykorzystywane w technologii ochrony rzepaku ozimego w Polsce.