portulaka pospolita

Kwiat portulaki pospolitej

Kwiat (dodano 23-07-2020).

Portulaca oleracea L.
Nazwa angielska: little hogweed, common purslane
Rodzina: portulakowate (Portulacaceae)

Wygląd, cechy szczególne

Siewka: Liścienie podłużnie eliptyczne (dł. 8-10 mm, szer. 2-3 mm), na szczycie zaokrąglone, z krótkimi ogonkami. Łodyżka podliścieniowa zgrubiała, czerwonawa (dodano 14-07-2020).

Roślina dorosła: Pędy płożące się, przeciętnie osiągają 10-30 cm długości, czerwonawe. Korzeń wrzecionowaty. Liście płaskie (spokrewniona portulaka wielkokwiatowa ma liście wąsko stożkowate), klinowatołopatkowate do jajowatych, mięsiste. Kwiaty żółte, ulokowane po 1-3 w kątach liści. Owoc to wielonasienna torebka z wieczkiem. Nasiona nerkowate 0,6-0,75 mm dł. i szer., grubość 0,3-0,4 mm (aktualizacja 14-07-2020).

Okres kwitnienia

czerwiec-wrzesień

Cykl życiowy, biologia

Chwast jednoroczny, jary. Minimalna temperatura dla kiełkowania portulaki to 8-10ºC [2]. Optimum to ponad 30ºC (dodano 12-01-2021). Pojedynczy egzemplarz jest w stanie wyprodukować ponad 200 000 nasion (udokumentowany rekord to 242 540 sztuk). Może rozmnażać się również wegetatywnie, dzięki ukorzeniania się fragmentów pędu (co obniża efektywność mechanicznego zwalczania tego gatunku).

Jest to roślina prowadząca fotosyntezę typu C4 (dodano 18-03-2019), jednak podczas suszy może przejść na fotosyntezę typu CAM (dodano 06-06-2019). Długotrwały brak opadów sprawia, że portulaka może tracić liście. Bezlistne egzemplarze lepiej znoszą niedobór wody (12-01-2021).

Portulaka jest rośliną preferującą stanowiska dobrze nasłonecznione, przy 50% zacienieniu produkcja biomasy spada o 75% (dodano 04-05-2019).

Występowanie, szkodliwość

Portulaka pospolita nie jest częstym gatunkiem w uprawach polowych. Na ogół zachwaszcza ogrody i rośliny okopowe.

Portulaka pospolita – siewka w stadium liścieni (dodano 03-10-2019).

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby suche
wskaźnik trofizmu: gleby ubogie – gleby umiarkowanie ubogie
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6) – gleby obojętne (6≤ pH <7) [1]

Zwalczanie portulaki pospolitej

Wrażliwość na herbicydy*: Aktualnie w etykietach herbicydów dopuszczonych do stosowania na obszarze Polski brak informacji o wrażliwości tego gatunku (stan na 25-01-2020). W badaniach przeprowadzonych w USA wysoką skuteczność uzyskano stosując m.in. fluroksypyr, metsulfuron metylu + adiuwant oraz trichlopyr.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

Inne informacje: Roślina jadalna, zawierająca kwasy omega-3. Podgatunek portulaka pospolita siewna (Portulaca oleracea L. subsp. sativa) (łodyga wzniesiona, do 60 cm wysokości) jest uprawiany jako warzywo.

Owoc to wielonasienna torebka z wieczkiem (dodano 19-10-2020).

źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.
2.  Dobrzański A. 2008. Rola chwastów zimujących i ozimych w agrofitocenozach upraw warzyw. Zeszyty Naukowe Wydziału Ogrodniczego, Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Humanistyczna w Skierniewicach. Zeszyt 8: 85-100.