 |
|
|
(dodano 10-10-2022)
Lithospermum arvense L. (syn. Buglossoides arvensis (L.) I. M. Johnst.)
Nazwa angielska: corn gromwell, field gromwell
Rodzina: ogórecznikowate (Boraginaceae)
Wygląd, cechy szczególne
SIEWKA
Łodyżka podliścieniowa obła, zielonawa, nieco mięsista, w górnej części często brunatnoczerwona, krótko omszona. Liścienie szeroko eliptyczne, wyraźnie unerwione, na szczycie zaokrąglone z małym wycięciem. Blaszki liścieni oraz ogonki okryte drobnymi szorstkimi włoskami. Pierwsze liście podługowato lancetowate, delikatnie rozszerzone w górnej części, na szczycie lekko zaostrzone lub tępe, z dobrze widocznym nerwem środkowym, okryte odstającymi włoskami (aktualizacja 11-10-2024).
ROŚLINA DOROSŁA
Wysokość 15-50 cm. Liście dolne i odziomkowe odwrotnie jajowate, tępe; górne lancetowate, zaostrzone. Łodyga wraz z liśćmi szorstko, przylegająco owłosiona. Kwiaty 5-krotne, białawe lub żółtawe, ulokowane w katach liści lub na końcu pędu. Owoc to brodawkowana, 4-częściowa rozłupka. Owocnia jest bardzo twarda, silne wysycona wapniem i krzemionką.
Okres kwitnienia
kwiecień-czerwiec/lipiec
Cykl życiowy, biologia
Gatunek jednoroczny, jary lub zimujący. Wg niektórych badaczy wschody nawrotu polnego pojawiają się po każdorazowym wzruszeniu gleby o dowolnej porze roku. Kiełkowanie może rozpocząć się już w stosunkowo niskiej temperaturze wynoszącej 3-5°C (dodano 19-01-2026).
Występowanie, szkodliwość
Nawrot polny zachwaszcza głównie zboża ozime i jare (rzadziej), w mniejszym stopniu okopowe i rzepak. Najczęściej pojawia się w niewielkim nasileniu. W przeszłości zdarzało się, że podczas mielenia ziarna zanieczyszczonego rozłupkami nawrotu dochodziło do uszkodzenia kamieni młyńskich (twarda owocnia!).
Typowe warunki siedliskowe
wskaźnik świetlny: umiarkowane światło-pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleba umiarkowanie uboga – gleba zasobna
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6) – gleby obojętne (6≤ pH <7) [1]
Zwalczanie nawrotu polnego
Wrażliwość na herbicydy np.*: tribenuron metylowy + florasulam + metsulfuron metylowy, tribenuron metylowy.
| Przeczytaj także: Oprysk na chwasty w rzepaku. Co wpływa na skuteczność herbicydów? |
Inne informacje
Nawrot polny to roślina pochodząca prawdopodobnie ze wschodniego obszaru śródziemnomorskiego oraz zachodniej Azji. Z biegiem czasu jego zasięg występowania znacznie się rozszerzył, przede wszystkim w wyniku działalności człowieka. Badania archeologiczne wskazują, że w Europie Środkowej gatunek ten był znany już w neolicie, około 5000 lat temu (dodano 28-12-2025).
W świeżych korzeniach znajduje się czerwony barwnik, który dawniej był wykorzystywany zamiast szminki.
Siewka nawrotu polnego (dodano 25-01-2025)
Galeria zdjęć
-
- Created with GIMP
źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.