mak polny

Papaver rhoeas L.
Nazwa angielska: corn poppy, common poppy, field poppy, red poppy
Rodzina: makowate (Papaveraceae)

Wygląd, cechy szczególne

SIEWKA: Łodyżka podliścieniowa cienka. Liścienie bardzo wąskie (ok. 0,5 mm szerokości), nitkowate, na szczycie zaostrzone. Pierwsze liście owalne, na szczycie zaostrzone (dodano 25-05-2020).
ROŚLINA DOROSŁA: Mak polny osiąga 20-90 cm wysokości. Liście pojedynczo lub podwójnie pierzastodzielne. Kwiaty pojedyncze, o czerwonych, okrągławych, zachodzących na siebie płatkach, w nasadzie zazwyczaj z czarną plamą. Na szypułkach długie (do 4 mm) odstające włoski (odmiana rhoeas) lub krótkie (1-2 mm) i przylegające (odmiana strigosum – mak przytulonowłosy). Owoc to kulista lub odwrotnie jajowata torebka (tzw. makówka). Nasiona drobne nerkowate (aktualizacja 01-08-2017).

Siewka maku polnego, widoczne liścienie i pierwsza para liści (dodano 04-06-2018).

Okres kwitnienia

głównie maj-lipiec, także jesienią.

Cykl życiowy, biologia

Roślina jednoroczna jara lub zimująca. Średnia produkcja nasion 10 000 – 20 000 sztuk. Nasiona po osypaniu wchodzą w stan spoczynku na m.in. 12 tygodni. Krzyżuje się z makiem wątpliwym. Nasiona na gruntach ornych zachowują żywotność przez około 6-8 lat. W jednym z badań po 6 latach zdolnych do kiełkowania było 7% nasion (dodano 19-05-2018).

Występowanie, szkodliwość

Zachwaszcza głównie zboża i rzepak ozimy. Najbardziej szkodliwe są egzemplarza zimujące.
Orientacyjny próg szkodliwości dla zbóż, który często podaje się w opracowaniach popularnonaukowych, to 10-25 egzemplarzy chwastu na 1m² plantacji (aktualizacja 08-12-2017). Z badań prof. Kapelusznego (1988) wynika, że ekonomiczny próg dla pszenicy ozimej to 6-10 sztuk na 1m² plantacji (dodano 12-08-2017).

Siewka maku polnego, widoczne liścienie i 3 liście właściwe (dodano 20-08-2018).

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby obojętne (6≤ pH <7) (gleby zasadowe (pH>7) [1]

Zwalczanie maku polnego

Wrażliwość na herbicydy np.*: amidosulfuron, chlorosulfuron, dikamba, florasulam, fluroksypyr, izoproturon, jodosulfuron metylosodowy, MCPA, mekoprop, metazachlor, propyzamid, tribenuron metylu.

W Polsce w roku 2012 wykryto pierwszy biotyp maku polnego uodporniony na tribenuron metylu (Żuławy Gdańskie, pszenica ozima). We Francji w roku 2016 stwierdzono osobniki maku polnego odporne jednocześnie na herbicydy z grupy inhibitorów ALS/AHAS (jodosulfuron metylosodowy, mezosulfuron metylowy i metsulfuron metylowy) i syntetycznych auksyn (2,4-D i MCPA), jest to przykład tzw. odporności wielokrotnej (źródło: weedsicence.org) (dodano 16-02-2018).

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.