Ziemniak, ze względu na początkowo powolny wzrost oraz uprawę w szerokiej rozstawie rzędów, jest gatunkiem szczególnie podatnym na zachwaszczenie. W okresie od posadzenia do zwarcia rzędów, trwającym zazwyczaj od 40 do 60 dni, na plantacjach panują warunki wyjątkowo sprzyjające rozwojowi niepożądanej roślinności.
Obecność chwastów, oprócz bezpośredniego obniżenia plonu na skutek konkurencji o wodę, światło i składniki pokarmowe, dodatkowo utrudnia zbiór, zwiększa ryzyko uszkodzeń bulw, a także sprzyja rozwojowi chorób i nasileniu występowania szkodników. W skrajnych przypadkach straty mogą sięgać nawet 70%.
Choć na plantacjach ziemniaka zazwyczaj dominują chwasty dwuliścienne, istotną rolę odgrywają również gatunki jednoliścienne z rodziny wiechlinowatych (traw). Wiele z nich cechuje się wysokim potencjałem konkurencyjnym, co sprawia, że występując nawet w niewielkim nasileniu mogą spowodować istotną obniżkę plonu. Ograniczenie ich szkodliwego wpływu wymaga starannie dobranej strategii regulacji zachwaszczenia. Zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin, w pierwszej kolejności należy zastosować metody niechemiczne. W praktyce rolniczej jednak powszechnie wykorzystuje się herbicydy – ze względu na ich dostępność, prostotę stosowania, wysoką skuteczność oraz stosunkowo niski koszt zabiegu. W dalszej części artykułu omówiono wybrane substancje czynne zalecane do ochrony plantacji ziemniaka przed chwastami jednoliściennymi, ze szczególnym uwzględnieniem najpospolitszych gatunków, takich jak chwastnica jednostronna i perz właściwy.
| Badania ankietowe przeprowadzone w latach 2000-2015 przez dr. J. Urbanowicza (IHAR-PIB), we współpracy z Wojewódzkimi Inspektoratami Ochrony Roślin i Nasiennictwa, wykazały, że na krajowych plantacjach ziemniaka najczęściej występującymi chwastami jednoliściennymi były chwastnica jednostronna oraz perz właściwy. |
Rimsulfuron w ochronie ziemniaka – skuteczne zwalczanie chwastnicy i perzu
Rimsulfuron to substancja czynna o szerokim spektrum działania, skutecznie zwalczająca wiele uciążliwych dla ziemniaka chwastów jedno- i dwuliściennych. Herbicyd ten, należący do grupy sulfonylomoczników, działa układowo poprzez blokowanie enzymu ALS, niezbędnego roślinom do syntezy niektórych aminokwasów. Rimsulfuron przeznaczony jest do zabiegów nalistnych. Zalecane terminy aplikacji preparatów zawierających ten związek mogą się jednak w pewnym stopniu różnić. Środki o najszerszym „oknie zabiegowym” można stosować powschodowo, nie później niż do momentu, gdy ziemniaki zaczynają zakrywać międzyrzędzia (do fazy BBCH 30). Rimsulfuron skutecznie eliminuje m.in. perz właściwy oraz chwastnicę jednostronną. Warto jednak zaznaczyć, że najczęściej występujący chwast w uprawie ziemniaka – komosa biała – wykazuje jedynie średnią wrażliwość na jego działanie.
Graminicydy w ziemniaku – specjalistyczne herbicydy na chwasty jednoliścienne
Graminicydy to grupa substancji aktywnych, które blokują działanie ACCazy – enzymu uczestniczącego w biosyntezie lipidów. Herbicydy te skutecznie zwalczają lub ograniczają wzrost wielu gatunków traw, zarówno wieloletnich (np. perzu właściwego), jak i jednorocznych (np. chwastów prosowatych). Plantatorzy ziemniaka mają do dyspozycji kilka związków chemicznych należących do tej grupy, takich jak chizalofop-P-etylowy, propachizafop, cykloksydym, fluazyfop-P-butylowy oraz kletodym. Graminicydy stosuje się nalistnie, począwszy od wczesnych stadiów rozwoju rośliny uprawnej (najczęściej od fazy liścieni lub pierwszej pary liści właściwych) aż do etapów, gdy liście ziemniaków zakrywają międzyrzędzia. W przypadku niektórych produktów oprysk na chwasty jest możliwy nawet w początkowej fazie zawiązywania bulw.
Należy pamiętać, że nawet preparaty zawierające tę samą substancję czynną mogą różnić się m.in. terminami aplikacji, zalecanymi dawkami oraz spektrum zwalczanych gatunków. Przed wykonaniem oprysku na chwasty zawsze należy dokładnie zapoznać się z etykietą stosowanego produktu chwastobójczego!
| Do zwalczania niektórych jednorocznych gatunków traw (np. chwastnicy jednostronnej) plantatorzy mogą z powodzeniem wykorzystywać także substancje czynne, które znane są przede wszystkim z wysokiej skuteczności w zwalczaniu chwastów dwuliściennych – m.in. chlomazon i metrybuzynę. |


