 |
|
|
Po wycofaniu metrybuzyny znaczenie aklonifenu w ochronie ziemniaka dostrzegalnie wzrosło. Unikalny mechanizm działania oraz szerokie spektrum chwastobójcze sprawiają, że substancja ta stanowi interesujące rozwiązanie w strategiach herbicydowych.
Jeszcze w ubiegłym sezonie zwalczanie chwastów w ziemniaku w wielu gospodarstwach opierało się głównie na preparatach zawierających metrybuzynę. Jej wycofanie stworzyło lukę, którą można jednak skutecznie zapełnić, korzystając z innych wciąż dostępnych herbicydów. Jednym z nich jest aklonifen – związek chemiczny stosowany w wielu krajach od wczesnych lat 80., w Polsce zarejestrowany po raz pierwszy dopiero w 2018 roku.
Część rolników, zwłaszcza przywiązanych do tradycyjnych i sprawdzonych rozwiązań, mogła jeszcze nie zdążyć przekonać się do aklonifenu. Warto jednak zwrócić na tę substancję szczególną uwagę, ponieważ wyróżnia się szerokim spektrum chwastobójczym, długotrwałym działaniem odglebowym oraz unikalnym mechanizmem działania.
Herbicyd o wyjątkowym mechanizmie działania
Mechanizm działania aklonifenu przez długi czas pozostawał nie do końca poznany. Przez wiele lat w klasyfikacji HRAC substancję tę zaliczano do inhibitorów biosyntezy karotenoidów o nieznanym miejscu działania (dawniej grupa F3). Z czasem zaczęły pojawiać się publikacje sugerujące, że aklonifen zakłóca dwa szlaki biochemiczne: biosyntezę karotenoidów oraz chlorofilu. Ostatecznie ustalono, że jego działanie polega na hamowaniu aktywności syntazy difosforanu solanezylu (SDPS). W nowej, numerycznej klasyfikacji HRAC aklonifen został przypisany, jako jedyna substancja (!), do grupy 32. Typowymi objawami działania tego herbicydu jest bielenie, chlorotyczne przebarwienia oraz stopniowe zasychanie roślin wrażliwych.
|
|
|
Szerokie spektrum chwastobójcze i długie działanie odglebowe
Aklonifen wykazuje wysoką skuteczność wobec wielu pospolitych i problematycznych chwastów występujących na plantacjach ziemniaka. Do gatunków wrażliwych na jego działanie należą m.in. chwastnica jednostronna, fiołek polny, gwiazdnica pospolita, komosa biała, maruna nadmorska, przytulia czepna, rdest plamisty, samosiewy rzepaku, szarłat szorstki, tobołki polne, wiechlina roczna oraz żółtlica drobnokwiatowa. W etykietach rejestracyjnych jako gatunki średnio wrażliwe wymienia się rdestówkę powojowatą (dawniej rdest powojowaty) oraz rdest ptasi. Zabieg należy przeprowadzić po ostatecznym obredleniu i ukształtowaniu redlin, jednak nie później niż tydzień przed wschodami ziemniaka (BBCH 01-08). Aklonifen tworzy na powierzchni gleby „powłokę ochronną”, dlatego po oprysku nie należy wykonywać zabiegów mechanicznych, które mogłyby ją uszkodzić [1]. Substancja ta jest pobierana przez liścienie oraz koleoptyl, dlatego najskuteczniej działa na chwasty w fazie kiełkowania i wschodów. Istotną cechą aklonifenu jest również długotrwała aktywność w glebie, utrzymująca się nawet przez 2-3 miesiące po zabiegu, co ogranicza występowanie zachwaszczenia wtórnego.
Cztery dekady bez odporności chwastów
Zjawisko uodparniania się chwastów na herbicydy stanowi jedno z kluczowych wyzwań współczesnej ochrony roślin i dotyczy wielu powszechnie wykorzystywanych substancji czynnych. Na tym tle aklonifen wyróżnia się korzystnie. Mimo ponad czterech dekad obecności w światowej praktyce rolniczej, nie udokumentowano jak dotąd żadnego oficjalnego przypadku uodpornienia się chwastów na tę substancję [2]!
źródła:
1. Urbanowicz J. 2019. Bandur 600 SC – nowy herbicyd do zwalczania chwastów w ziemniaku. Ziemniak Polski 1: 28-31.
2. www.WeedScience.org [dostęp: 20-05-2026]