Zwalczanie chwastów (regulacja zachwaszczenia)

Chwasty są roślinami niepożądanymi, których obecność na polach uprawnych może prowadzić do strat plonu, utrudnień w trakcie zbioru oraz obniżenia jakości płodów rolnych. Jednak ze względu na to, że chwasty pojawiające się w niewielkim nasileniu mogą nie wpłynąć negatywnie na gatunek uprawny lub wywierać jedynie nieznaczny wpływ, nie zawsze walka z nimi jest uzasadniona i opłacalna. Z tego względu pojęcie „zwalczanie chwastów” proponuje się zastąpić pojęciem „regulacja zachwaszczenia”. Regulacja zachwaszczenia polega na utrzymaniu liczebności chwastów na dopuszczalnym poziomie, który nie zagraża istotnie dla gatunków uprawnych. Nie bez znaczenia jest również zachowanie pewnej równowagi ekologicznej. Powinniśmy pamiętać, że zapobiegając ujemnym skutkom powodowanym przez zachwaszczenie należy zwracać uwagę, poza aspektami ekonomicznymi, także na utrzymanie bioróżnorodności oraz aspekty ekologiczne (Dobrzański i Adamczewski 2009).

CIEKAWE !
W anglojęzycznej literaturze herbologicznej najczęściej natrafimy na pojęcie
weed control oznaczające kontrolę lub regulację zachwaszczenia, jednak istnieje także określenie weed eradication, które można przetłumaczyć jako wyeliminowanie chwastów. Weed eradication polega na próbie całkowitego pozbyciu się chwastów, ich nasion oraz innych organów służących do rozmnażania.

Metody regulacji zachwaszczenia usystematyzowane mogą być w różny sposób. Podział przedstawiony poniżej został przedstawiony na 52 sesji naukowej Instytutu Ochrony Roślin Państwowego Instytutu Badawczego w Poznaniu (w roku 2012) w prezentacji pt. „Naukowe podstawy regulacji zachwaszczenia w integrowanej ochronie roślin”, której autorami byli profesorowie: Tadeusz Praczyk, Grzegorz Skrzypczak, Zenon Woźnica, Adam Dobrzański i Krzysztof Domaradzki.

Metody regulacji zachwaszczenia:

Metoda mechaniczna

  • Ręczne pielenie
  • Zabiegi uprawowe, uprawa gleby
  • Wypalanie
  • Wykorzystanie maszyn i narzędzi

Metoda agrotechniczna

  • Zmianowanie roślin
  • Wykorzystanie roślin okrywowych
  • Wykorzystanie zjawiska allelopatii
  • Uprawa konkurencyjnych odmian roślin
  • Termin siewu/sadzenia

Metoda biologiczna

  • Wykorzystanie naturalnych wrogów chwastów (np. owadów, grzybów patogenicznych)

Metoda chemiczna

  • Stosowanie herbicydów (syntetycznych środków chwastobójczych)

WAŻNE !

Zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin należy w pierwszej kolejności wykorzystywać metody niechemicze, a stosowanie herbicydów należy ograniczać do niezbędnego minimum.