żółtlica drobnokwiatowa

żółtlica drobnokwiatowa - kwiatostanGalinsoga parviflora Cav.
Nazwa angielska: gallant soldier
Rodzina: astrowate (Asteraceae), dawniej: złożone (Compositae)

Żółtlica drobnokwiatowa pochodzi z Ameryki Południowej. Do Europy została sprowadzona pod koniec XVIII wieku, m.in. do Królewskiego Ogrodu Botanicznego w Kew (dzielnica Londynu). Później stopniowo rozprzestrzeniła się w całej Europie. Na obszarze Polski pierwszy raz została odnotowana w roku 1807 [1] (dodano 24-10-2016).

Wygląd, cechy szczególne

Siewka
Liścienie kolisto jajowate, na szczycie delikatnie wcięte, osiągające około 4-5 mm długości. Łodyżka podliścieniowa naga, czasami fioletowo nabiegła (dodano 31-10-2019).

Roślina dorosła
Roślina delikatnie przylegająco owłosiona. Dorasta na ogół od 10 cm do 70 cm wysokości. Liście ogonkowe, jajowate, zaostrzone, ząbkowane. Liście górne podługowato-lancetowate. Kwiatostan to koszyczek. Owocem jest omszona, 4-kanciasta niełupka.
Gatunki podobne: żółtlica owłosiona (brzeżne kwiaty większe, liście grubo ząbkowane, roślina odstająco owłosiona).

Okres kwitnienia

maj-październik (do pierwszych przymrozków)

Cykl życiowy, biologia

Jest to gatunek ciepłolubny, kiełkujący późną wiosną gdy temperatura osiągnie 10ºC (wg. innych źródeł 6-8ºC). Ma bardzo krótki cykl życiowy, od wschodów do wydania nasion upływa 5-6 tygodni. Podczas jednego sezonu może wydać kilka pokoleń. W badaniach Kwiecińskiej-Poppe [3] średnia produkcja niełupek na glebie ciężkiej wynosiła 726, a maksymalna 7 890 szt./roślina (aktualizacja 27-02-2019). W Japonii opisano przypadek gdy pojedynczy egzemplarz żółtlicy wyprodukował ok. 400 tys. niełupek (dodano 17-10-2019). Nasiona nie wchodzą w stan spoczynku, gdy warunki są sprzyjające kiełkują od razu po osypaniu (dodano 26-10-2018).

Wschody odbywają się głównie z najpłytszej, wierzchniej warstwy gleby. Wyniki badań są jednak rozbieżne. W jednym z doświadczeń nasiona żółtlic (drobnokwiatowej i owłosionej) nie zdołały wzejść z głębokości 1 cm (z powierzchni kiełkowało 98%, a z głębokości 0,25 cm już tylko 56% nasion). Natomiast w innym doświadczeniu odnotowano aż 97% wchodów z nasion umieszczonych na głębokości 3 cm (gleba wilgotna i optymalna temperatura) (dodano 21-06-2018).

Siewka żółtlicy drobnokwiatowej, widoczne liścienie i pierwsza para liści (dodano 09-11-2018).

Występowanie, szkodliwość

Zachwaszcza kukurydzę, warzywa, ziemniaki. Żółtlica toleruje gleby o różnym odczynie, jednak najbardziej szkodliwa jest na stanowiskach o pH zbliżonym do obojętnego. W badaniach wazonowych przeprowadzonych przez prof. Parylak (UP Wrocław) okazało się, że egzemplarze rosnące na glebie o pH 6,7 pobierały niemal trzykrotnie więcej azotu od rosnących na glebie o pH 4,4 (dodano 02-01-2017).

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: pełne światło-umiarkowane światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby zasobne-gleby umiarkowanie ubogie
wskaźnik kwasowości gleby: gleby obojętne (6≤ pH <7) [2]

Zwalczanie żółtlicy drobnokwiatowej

Wrażliwość na herbicydy np.*: amidosulfuron, bentazon, bromoksynil, chlopyralid, fenmedifam, florasulam, linuron, metamitron, mezotrion, napropamid, nikosulfuron, pirydat, sulkotrion, tribenuron metylowy.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

Inne informacje

Nazwa rodzajowa Galinsoga upamiętnia żyjącego w XVIII wieku hiszpańskiego lekarza i botanika Ignacio Mariano Martinez de Galinsoga, dyrektora Królewskiego Ogrodu Botanicznego w Madrycie (dodano 26-10-2018).

źródła:
1. Kuszewska K. 2007. Żółtlica-skąd przybyła i dokąd wędruje. Natura. Przyroda Warmii i Mazur 3(7): 9-10.
2. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.
3. Kwiecińska-Poppe E . 2006. Plenność wybranych gatunków chwastów segetalnych na ciężkiej rędzinie czarnoziemnej .Acta Agrophys . 8 (2): 441–448.