tobołki polne

Tobołki polne (Thlaspi arvense) - kwitnienie
Thlaspi arvense
L.
Nazwa angielska: field pennycress
Rodzina: kapustowate (Brassicaceae), dawniej krzyżowe (Cruciferae)

Wygląd, cechy szczególne: Łodyga zwykle 15-45 cm wysokości, kanciasta, na górze rozgałęziona. Dolne liście odwrotne jajowate ogonkowe, górne siedzące – zatokowato ząbkowane. Kwiaty drobne, białe, zebrane w grono. Owoc spłaszczona łuszczynka, zawierająca w każdej komorze kilka-kilkanaście nasion. Roztarta roślina wydziela zapach czosnku.

Okres kwitnienia: kwiecień-sierpień (październik)

Cykl życiowy, biologia: Gatunek jednoroczny, jary lub zimujący. Najczęściej zimuje jako rozeta liści. Rozety są bardzo odporne na niskie temperatury. Zaobserwowano, że mogą przetrwać zimę nawet bez utraty ani jednego liścia. Egzemplarze kwitnące późną jesienią, które nie zdążyły wytworzyć nasion przed przymrozkami, kontynuują rozwój wiosną i wydają nieuszkodzone nasiona (dodano 02-11-2016).
Nasiona kiełkują z najpłytszej warstwy gleby, głównie 0,05-1 cm głębokości. W ciągu jednego sezonu wegetacyjnego może wydać kilka pokoleń. Jeden egzemplarz wytwarza przeciętnie 900-1000 szt. nasion.

W badaniach przeprowadzonych w woj. warmińsko-mazurskim ustalono, że bardzo dobre warunki dla reprodukcji tobołka polnego panują na plantacjach ziemniaka. Średnia plenność tego chwastu w uprawie jęczmienia jarego, pszenicy ozimej, rzepaku ozimego oraz ziemniaka wynosiła odpowiednio 442,2; 294,7; 529 i 1799,9 nasion z rośliny [2] (dodano 21-06-2019).

Nasiona mogą przetrwać w glebie przez wiele lat. W jednym z badań po 9 latach zdolnych do kiełkowania wciąż było 87% nasion, w innym doświadczeniu niektóre nasiona zdołały utrzymać żywotność po 20 letnim pobycie w glebie (dodano 05-02-2017).

Porównanie łuszczynek tasznika pospolitego i tobołków polnych (prawa strona) (dodano 02-05-2018).

Występowanie, szkodliwość: Chwast bardzo pospolity, występuje w uprawach jarych i ozimych. Po przedostaniu się do paszy zmienia smak i zapach masła i mleka, trujący dla bydła.

Typowe warunki siedliskowe [1]:
wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby obojętne (6≤ pH <7)

Zwalczanie tobołków polnych (wrażliwość na substancje aktywne)*: np. 2,4-D, amidosulfuron, bentazon, bromoksynil, chloroprofam, chlorotoluron, chlorydazon, desmefiam, dikamba, fenmedifam, florasulam, fluroksypyr, izoksaflutol, izoproturon, jodosulfuron, karfentrazon, linuron, MCPA, mekoprop-P, metamitron, metobromuron, metrybuzyna, mezotrion, nikosulfuron, sulfosulfuron, terbutyloazyna, tifensulfuron, tribenuron.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.Tobołki polne (Thlaspi arvense) siewka.

Tobołki polne (Thlaspi arvense) - pełnia kwitnienia.

źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.
2. Jastrzębski W.P., Ziółkowska K., Hołdyński Cz., Jastrzębska M. 2013. Plenność Thlaspi arvense L. w łanach czterech roślin uprawnych. Fragm. Agronom. 30 (2): 76-86.