perz właściwy

(Elymus repens (L.) Gould) [synonimy: Agropyron repens (L.) P. Beauv.; Triticum repens L.]
Nazwa angielska: quackgrass
Rodzina: wiechlinowate (Poaceae)

 Wygląd, cechy szczególne: Roślina rozłogowa, osiągająca do 150cm wysokości. Liście wąskie, ciemnozielone. Krótki języczek liściowy, lekko ząbkowany. Uszka sierpowate, obejmujące źdźbło. Kłos krótki, ziarniaki oplewione.

Okres kwitnienia: czerwiec-wrzesień.

Cykl życiowy, biologia: Perz właściwy jest rośliną wieloletnią, rozmnażającą się na polach uprawnych przede wszystkim wegetatywnie za pośrednictwem podziemnych rozłogów. Jedna roślina perzu może w ciągu sezonu wytworzyć nawet ok. 140m rozłogów i przeszło 200 pędów nadziemnych. Pojedynczy kłos zawiera średnio 13 żywych nasion. Nasiona kiełkują dobrze wyłącznie z najpłytszej warstwy gleby: z głębokości 5cm wschodzi 100% nasion, z głębokości 10cm tylko 4%. Na 1ha silnie „zaperzonej” plantacji biomasa perzu może sięgać przeszło 40 ton świeżej masy.

Występowanie, szkodliwość: Jest to gatunek kosmopolityczny (o rozległym zasięgu geograficznym). Występuje nieomal na wszystkich rodzajach gleb. W Polsce notowany na około 80% gruntów ornych. Jest silnym konkurentem dla roślin uprawnych, dodatkowo wydziela do środowiska substancje allelopatyczne niekorzystnie wpływające na rozwój niektórych roślin uprawnych.
W doświadczeniach polowych straty plonu kukurydzy spowodowane przez 65 do 390 pędów perzu na 1m2 wynosiły 12-16%, przy 745 pędach/1m2 – 37%. Żyto zachwaszczone w nasileniu 100 pędów/1m2 plonowało o 8% słabiej. 100 pędów/1m2 w przypadku rzepaku jarego i grochu siewnego powodowało stratę 35%.

 Typowe warunki siedliskowe:
wskaźnik świetlny: umiarkowane światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby umiarkowanie ubogie – zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH< 6) – zasadowe (pH>7)

Wrażliwość na substancje aktywne: np. chizalafop, cyklosydym, foramsulfuron, nikosulfuron, propachizafop, rimsulfuron, sulfosulfuron.

LITERATURA:
Melander, B. 1994. Modelling the effects of Elymus repens (L.) Gould competition on yield of cereal, peas, and oilseed rape. Weed Res. 34: 99–108.
Paradowski A. 2009. Atlas chwastów. Plantpress, Kraków, 230 ss.
Praczyk T., Skrzypczak G. 2004. Herbicydy. PWRiL, Poznań, 274 ss.
Williams E. D. 1971. Germination of seeds and emergence of seedlings of Agropyron repens (L.) Beauv. Weed Res., 11: 171-181.
Williams E. D., Attwood P. J. 1971. Seed production of Agropyron repens (L.) Beauv. in arable crops in England and Wales in 1969. Weed Res., 11: 22-30.
Young F. L., Wyse D. L., Jones R. J. 1984. Quackgrass (Agropyron repens) interference on corn (Zea mays). Weed Sci. 32: 226-234.
Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.