ostrożeń polny

Cirsium arvense (L.) Scop.
Nazwa angielska:
Creeping thistle, Canada thistle
Rodzina: astrowate (Asteraceae) dawniej złożone (Compositae)

Wygląd, cechy szczególne: Łodyga dorasta do 50-150cm wysokości, jest nieznacznie graniasta lub obła, rozgałęzia się w górnej części. Liście wydłużone, kolczasto-szczeciniaste o zróżnicowanym kształcie. Korzeń palowy, wytwarza korzenie boczne, może dorastać nawet do głębokości kilku metrów! Kwiaty zebrane w koszyczki, kwiaty jednopłciowe (jest to gatunek dwupienny czyli kwiaty męskie i żeńskie pojawiają się na różnych osobnikach). Nasiona (niełupki) z puchem kielichowym.

Ostrożeń polny (Cirsium arvense)

Ostrożeń polny (Cirsium arvense)

Okres kwitnienia: lipiec-wrzesień (październik)

Cykl życiowy, biologia: Ostrożeń polny to gatunek wieloletni, rozmnażający się generatywnie (nasiona) oraz wegetatywnie odrastając z fragmentów korzeni. Na polach uprawnych rozmnaża się przede wszystkim wegetatywnie. Do zapoczątkowania wzrostu nowej rośliny wystarcza nawet 1cm fragment korzenia. Pojedynczy egzemplarza ostrożnia wytwarza 1-5 tysięcy nasion, które mogą być rozsiewane z wiatrem niekiedy na duże odległości. W glebie nasiona mogą przetrwać do 20 lat.

Występowanie, szkodliwość: Zachwaszcza wszystkie rodzaje upraw. Jest tolerancyjny względem warunków siedliskowych. Dzięki wytwarzaniu silnego i głęboko sięgającego korzenia może występować na stanowiskach bardzo suchych. Obserwowany również na glebach silnie zasolonych. Nie toleruje jednak stanowisk podmokłych, na których jego system korzeniowy nie rozwija się prawidłowo. W jednym z badań straty ziarna pszenicy jarej przy występowaniu 2, 12, 25 pędów ostrożnia na 0,84 m2 plantacji wynosiły 15, 35 i 60%. Pojawiając się w dużym nasileniu może pobrać z 1ha plantacji 300kg azotu, 40kg fosforu i nieomal 400kg potasu (aktualizacja 19-10-2016).
W innym badaniu ustalono, że 1, 5, 10 i 15 sztuk ostrożenia przypadające na 1m² plantacji pszenicy ozimej spowodowały straty wynoszące odpowiednio 5, 19, 28 i 36% [1] (dodano 29-09-2017).

Typowe warunki siedliskowe:
wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby suche – gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby umiarkowanie ubogie – gleby zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6) – gleby zasadowe (pH>7)

Ostrożeń polny – zwalczanie

wrażliwość na substancje aktywne np.*: 2,4-D + dikamba, chlopyralid, chlopyralid + pikloram, MCPA.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

metody niechemiczne:
Gatunkiem uprawnym zalecanym do zagłuszania ostrożnia polnego jest gryka, której wysiew ogranicza liczebność pędów nadziemnych tego gatunku. Walka mechaniczna, ze względu na możliwość rozmnażania wegetatywnego z fragmentów korzeni jest bardzo trudna.
ostrozen-polny-kwitnienie

źródła:
1. Rola H., Domaradzki K., Kaczmarek S., Kapeluszny J. 2013. Znaczenie progów szkodliwości w integrowanych metodach regulacji zachwaszczenia w zbożach. Prog. Plant Prot./Post. Ochr. Rośl. 53(1): 96–104.