kielisznik zaroślowy

Kwiat powoju polnego i kielisznika zaroślowego (prawa strona).

Calystegia sepium (L.) R.Br.
Nazwy angielskie: hedge false bindweed, hedge bindweed
Rodzina: powojowate (Convolvulaceae)

Wygląd, cechy szczególne: Wijący i  skręcony pęd kielisznika osiąga przeciętnie 1-3m długości. Liście są trójkątne lub strzałkowate, dł. do 15cm. Kwiaty na ogół z białą koroną o średnicy 3-6cm. Od spodu kielich okryty podkwiatkami. Nasiona (5mm dł.) kształtu kulisto-elipsoidalnego.
Gatunek często mylony z powojem polnym lub rdestówką powojowatą.

Okres kwitnienia: czerwiec-wrzesień.

Cykl życiowy, biologia: Roślina wieloletnia. Na gruntach ornych rozmnaża się wegetatywnie. Nowy egzemplarz może powstać z 5cm odcinka kłącza umieszczonego na głębokości 25cm. Nasiona zachowują w glebie żywotność przez 20-30 lat, mogą kiełkować po nieomal 3 letnim pobycie w wodzie.

Porównanie liści kielisznika (góra) i powoju polnego.

Występowanie, szkodliwość: Gatunek pospolity na terenie całego kraju, preferujący wilgotne zarośla, szuwary. Do niedawna nie pojawiał się na gruntach ornych. Pierwsza informacja o kieliszniku stwarzającym problemy na polach uprawnych w Polsce pochodzą z roku 2008 [1]. Gatunek został wówczas zidentyfikowany na trzech plantacjach kukurydzy w pobliżu Wrocławia. Jedna z nich, o powierzchni ok. 2ha, została zasiedlona w całości. Straty ziarna na fragmentach pól najsilniej opanowanych przez kielisznika oszacowano wówczas na 30%.

Typowe warunki siedliskowe [2]:
wskaźnik świetlny: półcień
wskaźnik wilgotnościowy: gleby wilgotne
wskaźnik trofizmu: gleby zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby zasadowe (pH > 7)

Zwalczanie kielisznika zroślowego (wrażliwość na herbicydy) np.*: Aktualnie kielisznik zaroślowy nie jest uwzględniony w etykietach-instrukcjach herbicydów zarejestrowanych do stosowania w Polsce (stan na 08-05-2018). W innych krajach do ograniczania wzrostu tego gatunku wykorzystuje się m.in. produkty zawierające dikambę lub fluroksypyr.

*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.

Pędy kielisznika osiągają przeciętnie 1-3m długości.

Kielisznik na plantacji kukurydzy.

źródła:
1. Snopczyński T. 2008. Kielisznik zaroślowy zagrożeniem dla kukurydzy. Ochrona roślin 53: 31-32.
2. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.