fiołek polny

Siewka fiołka polnego, widoczne liścienie oraz wykształcająca się pierwsza para liści właściwych (dodano 07-08-2018).

Viola arvensis Murray
Nazwa zwyczajowa:
bratek polny
Nazwa angielska: field pansy, european field pansy
Rodzina: fiołkowate (Violaceae)

Wygląd, cechy szczególne: Łodyga prosta lub rozgałęziająca się. Liście na brzegu karbowane, jajowate (dolne) lub lancetowato-klinowate (górne). Kwiaty pojedyncze, wyrastające na długich szypułkach, barwy białawożółtej, rzadziej z odcieniem niebieskim lub fioletowym. Działki kielicha dłuższe od płatków korony (u fiołka trójbarwnego na odwrót – działki kielicha krótsze od płatków korony). Owocem jest trójkomorowa torebka, która pękając rozrzuca nasiona na pewną odległość od rośliny macierzystej.
Fiołek polny (lewa strona zdjęcia, działki kielicha dłuższe od płatków korony) oraz fiołek trójbarwnyLewa strona zdjęcia fiołek polny, po prawej fiołek trójbarwny.

Okres kwitnienia: kwiecień-październik

Cykl życiowy, biologia: Roślina jednoroczna (formy jare i zimujące). Tworzy mieszańce z fiołkiem trójbarwnym. Pojedynczy egzemplarz wytwarza przeciętnie kilkaset nasion nasion. W warunkach optymalnych (żyzna gleba, brak konkurencji innych roślin) fiołek jest w stanie wydać 46 tys. nasion (dodano 06-09-2017). Nasiona fiołka kiełkują głównie z najpłytszej warstwy gleby. Najliczniejsze wschody obserwowane są z głębokości 1-2cm. Z głębokości 5cm kiełkują już tylko nieliczne nasiona (dodano 24-01-2018).
Po 6-letnim pobycie w glebie uprawianej oraz nieuprawianej zdolność do kiełkowania utrzymało odpowiednio 7 i 38% nasion fiołka [dodano 28-06-2018].

Występowanie, szkodliwość: Fiołek polny jest chwastem bardzo pospolitym, występuje na różnych rodzajach gleb (od lekkich po ciężkie). Należy do najbardziej pospolitych chwastów roślin zbożowych na terenie Europy. Często zachwaszcza także kukurydzę, okopowe, strączkowe.
Fiołek polny jest bardziej konkurencyjny dla zbóż ozimych niż dla jarych. Najprawdopodobniej jest to spowodowane niskimi wymaganiami termicznymi, które  pozwalają mu kontynuować jesienną wegetację dłużej od roślin uprawnych (dodano 28-05-2017).

Typowe warunki siedliskowe:
wskaźnik świetlny: pełne światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby umiarkowanie ubogie – gleby zasobne
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6) – gleby obojętne (6≤ pH <7)

Zwalczanie fiołka polnego (wrażliwość na substancje aktywne)*: alachlor, acetochlor, atrazyna, bifenoks, chlorydazon, diflufenikan, lenacyl, metamitron, metrybuzyna, mezotrion, nikosulfuron, pendimetalina, terbutyloazyna, tifensulfuron metylowy, tribenuron metylowy.
*Skuteczność herbicydu zależy od wielu czynników m.in. fazy rozwojowej chwastu, dawki i formulacji preparatu. Dlatego informacji dotyczących wrażliwości chwastów na działanie środka chwastobójczego należy zawsze szukać w jego etykiecie.
Fiołek polny - kwitnienie

Fiołek polny (Viola arvensis) siewka

 LITERATURA:
Adamczewski K.
2014. Odporność chwastów na herbicydy. PWN, Warszawa, 276 ss.

Mowszowicz J. 1986. Krajowe Chwasty Polne i Ogrodowe. PWRiL, Warszawa, 672 ss.
Paradowski A. 2009. Atlas chwastów. Plantpress, Kraków, 230 ss.
Skrzypczak G., Blecharczyk A., Swędrzyński A. 1995. Podręczny Atlas Chwastów, Medix Plus, Po­znań, 150 ss.
Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.