chaber bławatek

Kwiatostan chabra bławatka.

Centaurea cyanus L.
Nazwa angielska: garden cornflower, cornflower, bachelor’s button.
Rodzina: astrowate (Asteraceae)

Wygląd, cechy szczególne

SIEWKA: Łodyżka podliścieniowa o długości 5-15 mm. Liścienie owalne lub odwrotnie jajowate, do 15 mm długości. Pierwsze liście podługowato-lancetowate, z obu stron pajęczynowato owłosione (dodano 07-11-2019).
ROŚLINA DOROSŁA: Łodyga wzniesiona, mniej więcej w połowie rozgałęziająca się. Liście siedzące, równowąskie lub równowąsko-lancetowate. Łodyga i liście owłosione. Kwiatostan koszyczek. Owoce to jajowate niełupki, bocznie spłaszczone, z jednej strony wytwarzające „pędzelek” ze złocistopomarańczowych szczecinek.

Okres kwitnienia

czerwiec-wrzesień.

Cykl życiowy, biologia

Chaber bławatek jest rośliną jednoroczną zimującą lub jarą. Niełupki są rozsiewane przez wiatr, mogą być również roznoszone przez mrówki. Kiełkują z wierzchniej warstwy gleby (maksymalnie 8 cm), najlepiej w temperaturze 10-12ºC (min. 3-5ºC) [2] (aktualizacja 24-12-2018).
Wg Wehsarga nasiona chabra w glebach o dobrych właściwościach biologicznych („w czynnej, zdrowej glebie”) mogą zachować żywotność nie więcej niż 1-2 lata. Bardziej długotrwałe są w glebach wilgotnych [3].

Siewka w stadium 2 liści właściwych (dodano 07-11-2019).

Występowanie, szkodliwość

Powszechnie występujący chwast na plantacjach roślin zbożowych, także rzepaku. Występuje na wszystkich rodzajach gleb, najliczniej na glebach lekkich, piaszczystych lub piaszczysto-gliniastych. Progiem szkodliwości dla zbóż jest  od 1 do 10 sztuk/1m2 (w zależności od źródła). W badaniu IUNG-PIB chaber bławatek zachwaszczający pszenicę ozimą w nasileniu 5; 10; 25; 50 sztuk/1m2 spowodował straty plonu odpowiednio o 6; 15; 24 i 30% (dodano 13-08-2016).

Typowe warunki siedliskowe

wskaźnik świetlny: pełne światło-umiarkowane światło
wskaźnik wilgotnościowy: gleby świeże
wskaźnik trofizmu: gleby umiarkowanie ubogie
wskaźnik kwasowości gleby: gleby umiarkowanie kwaśne (5≤ pH <6) – gleby obojętne (6≤ pH <7) [1]

Zwalczanie chabra bławatka

WRAŻLIWOŚĆ NA HERBICYDY: np. bentazon, bromoksynil, chlorotoluron, chlopyralid, cyjanazyna, dikamba, florasulam, fluroksypyr, metosulam, tribenuron metylowy.

Inne informacje

Kwiaty chabra bławatka wykorzystywane są do wyrobu wina domowego oraz znajdują zastosowanie w leczeniu chorób oczu.

źródła:
1. Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Wyd. Inst. Bot. PAN, Kraków, 183 ss.
2. Jursík M., Holec J., Andr J. 2009. Biology and control of another important weeds of the Czech Republic. Listy cukrovarnické a řepařské. 125 (3): 90-93.
3. Wehsarg O. 1961 . Chwasty polne . PWRiL, Warszawa, 336 ss.