atrazyna

(ang. atrazine)

Herbicyd opisany po raz pierwszy w roku 1957 na 4tym Kongresie Ochrony Roślin w Hamburgu. Przez wiele lat atrazyna była bardzo powszechnie wykorzystywana w Polsce, przede wszystkim do odchwaszczania kukurydzy. Obecnie wycofana z użycia.
Atrazyna bez niekorzystnych interakcji mogła być mieszana z wieloma innymi herbicydami, co pozwalało na stosowanie mieszanin eliminujących wielu gatunków chwastów. Kukurydza wykazuje bardzo wysoką tolerancję na ten związek (prowadzi szybki rozkład atazyny do związków nietoksycznych), co pozwalało na stosowanie wysokich dawek (nawet do kilku kilogramów substancji aktywnej na ha). Ze względu na powolny rozkład atrazyny w glebie, jej wykorzystywanie mogło powodować komplikacje w uprawach następczych (uszkodzenia roślin następczych). Z czasem wyselekcjonowały się populacje chwastów odpornych na działanie atrazyny (m.in. chwastnicy jednostronnej, komosy białej, szarłatu szorstkiego). Kilka lat temu pojawiły się doniesienia o powodowaniu przez niskie stężenia substancji (spotykane w środowisku) zaburzeń rozwoju płciowego u zwierząt. Na obszarze Unii Europejskiej zezwolenia na środki ochrony roślin zawierające atrazynę zostały wycofane do dnia 10 września 2004 r. W Polsce zezwolenia były warunkowo utrzymane w mocy do 30 czerwca 2007. Powodem rezygnacji z herbicydu były częste przekroczenia dopuszczalnych norm skażenia wód podziemnych przez substancję aktywną oraz produkty jej rozpadu. Poza obszarem Unii Europejskiej, atrazyna do dziś pozostaje jednym z najczęściej stosowanych środków chwastobójczych. W USA jest drugim najczęściej stosowanym herbicydem (pierwsze miejsce zajmuje glifosat) (aktualizacja 04-06-2017).

GRUPA CHEMICZNA: triazyny

GRUPA HRAC: C1

DROGI WNIKANIA DO ROŚLIN: Pobierana głównie przez korzenie, w mniejszym stopniu przez liście. W roślinach przemieszcza się wiązkami przewodzącymi wodę (ksylem).

DZIAŁANIE: Atrazyna jest selektywnym herbicydem o działaniu systemicznym, inhibitorem procesu fotosyntezy – hamuje transportu elektronów w fotosystemie II.

CHWASTY WRAŻLIWE: np. fiołek polny, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, jasnota różowa, komosa biała, kurzyślad polny, miotła zbożowa, portulaka pospolita, psianka czarna, rogownica pospolita, rdest ptasi, rdest kolankowaty, sporek polny, starzec zwyczajny, tasznik pospolity, tobołki polne, żółtlica drobnokwiatowa.

PRZYKŁADOWE MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA: obecnie nie stosowana w Polsce.

POŁOWICZNY ROZKŁAD W GLEBIE (DT50): 6 – 108 dni (badania polowe).

OSTRA DOUSTNA TOKSYCZNOŚĆ DLA SZCZURA (LD50): 1869 – 3090 mg/kg