atrazyna

angielska nazwa zwyczajowa: atrazine

Herbicyd opisany po raz pierwszy w roku 1957 na 4. Kongresie Ochrony Roślin w Hamburgu. Przez wiele lat atrazyna była powszechnie wykorzystywana w Polsce, przede wszystkim do odchwaszczania kukurydzy. Na obszarze Unii Europejskiej zezwolenia na środki ochrony roślin zawierające atrazynę zostały wycofane do dnia 10 września 2004 r. W Polsce zezwolenia warunkowo utrzymano w mocy do 30 czerwca 2007. Powodem wycofania były częste przekroczenia dopuszczalnych norm skażenia wód podziemnych przez substancję aktywną oraz produkty jej rozpadu. Poza obszarem Unii Europejskiej atrazyna do dziś pozostaje jednym z najczęściej stosowanych środków chwastobójczych. W USA jest drugim najczęściej wykorzystywanym herbicydem (pierwsze miejsce zajmuje glifosat) (aktualizacja 04-06-2017).
Atrazyna bez niekorzystnych interakcji mogła być mieszana z wieloma innymi herbicydami, co pozwalało na stosowanie mieszanin o bardzo szerokim spektrum działania. Kukurydza wykazuje bardzo wysoką tolerancję na ten związek (prowadzi szybki rozkład atrazyny do związków nietoksycznych), co umożliwiało na stosowanie wysokich dawek – nawet do kilku kilogramów substancji aktywnej na ha. Z czasem wyselekcjonowały się populacje chwastów odpornych na jej działanie (m.in. chwastnicy jednostronnej, komosy białej, szarłatu szorstkiego). Pojawiły się również doniesienia o powodowaniu przez niskie stężenia atrazyny zaburzeń rozwoju płciowego u zwierząt. Wykorzystywanie atrazyny, ze względu na powolny rozkład w glebie, mogło spowodować uszkodzenia roślin następczych.

GRUPA CHEMICZNA: triazyny

GRUPA HRAC: C1

DROGI WNIKANIA DO ROŚLIN: Pobierana głównie przez korzenie, w mniejszym stopniu przez liście. W roślinach przemieszcza się wiązkami przewodzącymi wodę (ksylem).

DZIAŁANIE: Atrazyna jest selektywnym herbicydem o działaniu systemicznym, inhibitorem procesu fotosyntezy – hamuje transportu elektronów w fotosystemie II.

CHWASTY WRAŻLIWE: np. fiołek polny, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, jasnota różowa, komosa biała, kurzyślad polny, miotła zbożowa, portulaka pospolita, psianka czarna, rogownica pospolita, rdest ptasi, rdest kolankowaty, sporek polny, starzec zwyczajny, tasznik pospolity, tobołki polne, żółtlica drobnokwiatowa.

PRZYKŁADOWE MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA: kukurydza. Substancja wycofana z użycia w Polsce.

POŁOWICZNY ROZKŁAD W GLEBIE (DT50): 6-108 dni (badania polowe).

OSTRA DOUSTNA TOKSYCZNOŚĆ DLA SZCZURA (LD50): 1869 – 3090 mg/kg